Alternarioza, czyli sucha plamistość liści pomidora, wywoływana przez grzyby patogenne z rodzaju Alternaria rozwija się tym łatwiej, im słabsza jest kondycja rośliny i im dłużej liście pozostają zwilżone. Nawożenie dolistne nie zastępuje ochrony fungicydowej i nie zwalcza patogena, ale wpływa na to, jak roślina znosi jego presję: zwiększa wytrzymałość ścian komórkowych, poprawia sprawność gospodarki wodnej i tempo regeneracji tkanek.
Poniżej rola poszczególnych składników w budowaniu naturalnej odporności, program zabiegów wspierających z dawkami z kart produktów oraz błędy, które najczęściej pogłębiają problem.
Jak alternarioza rozwija się w uprawie pomidora
- Źródło infekcji Patogen przetrwa na resztkach roślinnych, w glebie oraz na materiale siewnym, dlatego presja wraca w kolejnym sezonie na tym samym stanowisku.
- Warunki sprzyjające Ciepła pogoda oraz długie zwilżenie liści – rosa, deszcz, wysoka wilgotność pod osłonami – skracają czas potrzebny do infekcji.
- Przebieg objawów Plamy pojawiają się najpierw na starszych, dolnych liściach i mają koncentryczne kręgi. Porażone liście żółkną i zamierają, co ogranicza powierzchnię asymilacyjną w fazie rozwoju owoców (BBCH 71–79).
- Skutek dla plonu Przedwczesna utrata liści obniża wyrównanie i wybarwienie owoców, a przy silnym porażeniu choroba przenosi się także na owoce.
Składniki, które wpływają na odporność pomidora
Wapń (Ca):
- stabilizuje ściany komórkowe i błony komórkowe
- zwiększa naturalną odporność roślin na uszkodzenia mechaniczne oraz spowodowane przez choroby i szkodniki
- łagodzi skutki stresów biotycznych i abiotycznych
Potas (K):
- odpowiada za gospodarkę wodną roślin i turgor tkanek
- uczestniczy w regulacji pobierania azotu
- wpływa na wielkość i jakość plonu
Mangan (Mn):
- zwiększa odporność mechaniczną roślin poprzez aktywizację produkcji lignin
- poprawia przebieg fotosyntezy i zwiększa ilość chlorofilu w liściach
- poprawia odporność na negatywne skutki stresu biotycznego i abiotycznego
Fosfor (P):
- wspiera regenerację i wzrost korzeni w trudnych warunkach glebowych
- ogranicza ujemne skutki przenawożenia azotem
- wspomaga syntezę fosfolipidów błon komórkowych, co pośrednio wzmacnia barierę przed wnikaniem patogena
Rolę poszczególnych pierwiastków opisano szerzej na podstronach rola makroelementów oraz rola mikroelementów.
Kiedy wsparcie dolistne ma największe znaczenie
Długie zwilżenie liści Ciepłe noce z obfitą rosą i deszczowe okresy wydłużają czas, w którym tkanka pozostaje podatna na wniknięcie patogena.
Gęsty łan i słaba cyrkulacja powietrza Wolniejsze obsychanie roślin utrzymuje wilgoć w dolnych piętrach liści, czyli tam, gdzie choroba zaczyna się najczęściej.
Uszkodzenia mechaniczne i po zabiegach Uszkodzona tkanka stanowi wrota zakażeń wtórnych, dlatego po takich sytuacjach warto wesprzeć regenerację roślin.
Uprawa po psiankowatych Na stanowiskach z dużą ilością resztek roślinnych presja patogena jest wyższa już od początku sezonu.
Program wspierający odporność pomidora – produkty i dawki
| Cel zabiegu | Produkt VitaFer | Dawka | Liczba i termin zabiegów |
|---|---|---|---|
| Bariera mikrobiologiczna na powierzchni liści i indukcja naturalnej odporności (biofilm) | VitaFer Strong | 2–3 l/ha | 2–8 zabiegów w sezonie, według komunikatów sygnalizacji chorób grzybowych |
| Wapń dla ścian komórkowych i skórki owoców | VitaFer Amino Ca Plus | 2–3 l/ha | 2–3 zabiegi od fazy intensywnego wzrostu |
| Fosfor i potas – gospodarka wodna, jakość owoców | VitaFer MACRO PK | 2–3 l/ha | 3–6 zabiegów od fazy intensywnego wzrostu |
| Mangan – ligniny, fotosynteza, odporność na stres | VitaFer Mn Complex | 0,5–2 l/ha | 2 zabiegi w okresie intensywnego wzrostu |
| Komplet mikroelementów, profilaktyka ukrytych niedoborów | VitaFer MICRO | 0,5–1 l/ha | 2–3 zabiegi w okresie intensywnego wzrostu |
| Ograniczenie źródła infekcji w glebie i resztkach roślinnych | VitaFer TrichoPRO | 0,3–0,5 kg/ha | Oprysk gleby przed sadzeniem oraz w trakcie wegetacji |
Dodatkowo przy wysokiej presji szkodników żerujących na liściach warto uzupełnić program o VitaFer Guard, który wspiera mikrobiom fyllosfery i ogranicza żerowanie, a tym samym liczbę uszkodzeń stanowiących wrota infekcji. Pozostałe preparaty do tej uprawy zebrano w kategorii nawozy do pomidorów.
Warunki wykonania zabiegu
- temperatura 10–20°C, dopuszczalnie do 25°C, ale wyłącznie w warunkach pochmurnych i przy braku bezpośredniego nasłonecznienia
- rano po opadnięciu rosy lub wieczorem, przy wysokiej wilgotności powietrza
- dokładne pokrycie cieczą roboczą również dolnych pięter liści, gdzie infekcja rozpoczyna się najczęściej
- preparaty mikrobiologiczne VitaFer można stosować łącznie z fungicydami i insektycydami po wykonaniu testu mieszalności, z zachowaniem odstępu czasowego zalecanego na etykiecie środka ochrony roślin, szczególnie przy produktach o silnym działaniu grzybobójczym
Skład cieczy roboczej warto sprawdzić w tabeli mieszalności, a termin zabiegu dobrać według zasad opisanych na stronie planowanie terminu zabiegu.
Najczęstsze błędy w profilaktyce alternariozy
Traktowanie nawożenia jako zamiennika ochrony Nawozy i nawozowe preparaty mikrobiologiczne wspierają kondycję oraz naturalne mechanizmy obronne rośliny, natomiast zwalczanie patogena pozostaje zadaniem programu ochrony.
Przenawożenie azotem Bujny, wodnisty przyrost daje tkanki o cieńszych ścianach komórkowych i gęstszy łan, który dłużej pozostaje wilgotny.
Start programu dopiero po pojawieniu się plam Nawozowe preparaty mikrobiologiczne przeznaczone są do stosowania profilaktycznego – zasiedlenie powierzchni liści wymaga czasu i musi wyprzedzać presję patogena.
Pominięcie źródła infekcji w glebie Bez rozkładu resztek roślinnych presja na stanowisku utrzymuje się w kolejnych sezonach, niezależnie od programu nalistnego.
Składy produktów stosowanych w programie
| Produkt | Składniki (% m/v) |
|---|---|
| VitaFer Amino Ca Plus | N 3,38; CaO 20,25; węgiel organiczny (C org.) 25,29; Mn 0,34; Zn 0,27 |
| VitaFer MACRO PK | N 9,92; P₂O₅ 19,84; K₂O 19,84; B 0,043; Cu 0,056; Fe 0,124; Mn 0,019; Mo 0,009; Zn 0,043 |
| VitaFer Mn Complex | Mn 5,95 – całkowicie skompleksowany kwasem heptaglukonowym (HGA), stabilny w zakresie pH 4–9 |
| VitaFer MICRO | N 11,60; K₂O 14,50; MgO 4,35; SO₃ 7,25; B 0,508; Cu 0,798; Fe 1,450; Mn 2,175; Mo 0,0145; Zn 1,450 |
VitaFer Strong i VitaFer TrichoPRO to nawozowe produkty mikrobiologiczne. Pierwszy zawiera bakterie Bacillus spp. (B. subtilis, B. amyloliquefaciens, B. mycoides) z 15% ekstraktem z alg Ascophyllum nodosum, drugi – grzyby Trichoderma spp. (T. asperellum, T. viride, T. reesei).
FAQ – nawożenie dolistne a alternarioza pomidora
Czy nawożenie dolistne zastąpi ochronę fungicydową?
Nie. Nawozy i nawozowe preparaty mikrobiologiczne wspierają kondycję rośliny oraz jej naturalne mechanizmy obronne, natomiast zwalczanie patogena pozostaje zadaniem zarejestrowanych środków ochrony roślin.
Kiedy rozpocząć program wspierający?
Przed wystąpieniem objawów, w okresach intensywnego wzrostu i podwyższonej presji chorób grzybowych. Kartynawozowych produktów mikrobiologicznych przewidują stosowanie profilaktyczne, a nie interwencyjne.
Czy nawozowe preparaty mikrobiologiczne można łączyć ze środkami ochrony roślin?
Karty produktów dopuszczają łączne stosowanie z insektycydami i fungicydami po wykonaniu testu mieszalności. Zaleca się każdorazowe sprawdzenie etykiety środka ochrony roślin przed łącznym stosowaniem.z zachowaniem odstępu czasowego zalecanego na etykiecie środka ochrony roślin, szczególnie przy produktach o silnym działaniu grzybobójczym
Czy wysokie dawki azotu zwiększają ryzyko porażenia?
Intensywne odżywienie azotem sprzyja bujnemu przyrostowi o słabiej wykształconych tkankach. Zrównoważenie programu fosforem, potasem i wapniem ogranicza ten efekt.
Doradztwo agronomiczne VitaFer
- ocena kondycji plantacji i dobór programu wspierającego odporność roślin
- ustalenie dawek oraz liczby zabiegów dla upraw pomidora
- dopasowanie preparatów mikrobiologicznych do programu ochrony
- interpretacja objawów niedoborów oraz wyników analiz gleby i tkanek roślinnych
- ocena mieszalności nawozów ze środkami ochrony roślin
Skontaktuj się z doradcą VitaFer i zbuduj program nawożenia, który wzmocni odporność Twojej plantacji pomidora!
O firmie VitaFer
VitaFer to polski producent nawozów dolistnych , fertygacyjnych i nawozowych produktów mikrobiologicznych z siedzibą w Tarczynie, działający na rynku od 2016 roku i posiadający certyfikat ISO 9001:2015. Produkty są dostępne w sklepie internetowym VitaFer oraz u wiodących dystrybutorów w Polsce.
