Niedobóry wapnia odżywczego w owocach, główkach i bulwach mogą wynikać zarówno z niewystarczającej dostępności składnika w glebie, jak i ograniczonego transportu do szybko rosnących tkanek. Wapń odżywczy jest przemieszczany głównie z prądem transpiracyjnym, dlatego jego dystrybucja w roślinie jest nierównomierna. Nawożenie dolistne wapniem odżywczym powinno być stałym elementem programu w uprawach sadowniczych, jagodowych, warzywniczych, ziemniakach i roślinach bobowatych. Zasadność zabiegu będzie zależała od terminu zabiegu, gatunku, rodzaju nawozu dolistnego i jego formulacji oraz warunków uprawy. – wapń musi trafić do roślin w fazach, w których zawiązują się i rosną owoce oraz organy spichrzowe.
Wapń (Ca) – rola w roślinie i sposób przemieszczania się
Wapń (Ca):
- stabilizuje pektyny blaszki środkowej i wzmacnia ściany komórkowe
- uczestniczy w utrzymaniu struktury tkanek i decyduje o jędrności i trwałości przechowalniczej owoców oraz ich odporności na uszkodzenia mechaniczne
- uczestniczy w podziałach komórek i we wzroście korzeni
- aktywuje enzymy i neutralizuje kwasy organiczne
- uczestniczy w sygnalizacji komórkowej i prawidłowym funkcjonowaniu tkanek ,łagodzi skutki stresów biotycznych i abiotycznych
Pobieranie wapnia odżywczego przez korzenie i jego transport są związane z przepływem wody i transpiracją. składnik ten przemieszcza się głównie ksylemem, dlatego do owoców może trafić w mniejszej ilości niż do liści. Zabieg dolistny dostarczający wapń odżywczy bezpośrednio na zawiązki, owoce i młode liście, może zapobiegać tym fizjologicznym niedoborom składnika. Więcej o funkcjach tego pierwiastka przeczytasz w artykule Rola makroelementów.
Kiedy stosować wapń dolistnie – sytuacje wymagające zabiegu
- Intensywny wzrost owoców i organów spichrzowych W okresie wzrostu owoców i organów spichrozwych warto uwzględnić zapotrzebowanie na wapń odżywczy. Jest ono wtedy najwyższe w sezonie, a pobieranie korzeniowe nie zawsze je pokrywa.
- Ograniczona transpiracja Warunki ograniczające transpirację ,Wysoka wilgotność powietrza, niska temperatura, brak ruchu powietrza, pochmurna pogoda lub niedobór wody w glebie zmniejszają prąd transpiracyjny, a tym samym dopływ wapnia do rosnących tkanek.
- Stres wodny Niedobór wody w glebie może ograniczać pobieranie i transport wapnia odżywczego przez roślinę. Skala zjawiska będzie zależeć od nasilenia i czasu trwania suszy.
- Kwaśny odczyn gleby Wpływ odczynu na dostępność wapnia zależy od właściwości gleby.Przy pH < 6,0 dostępność wapnia odżywczego z gleby może być obniżona. Często jednak spotykamy się z sytuacją, gdy pH gleby jest prawidłowe ale dostępność wapnia odżywczego jest ograniczona. Potrzebę odżywienia wapniem odżywczym należy określić na podstawie analizy gleby pod kątem dostępności wapnia odżywczego oraz wymagań uprawy.
- Uprawy wrażliwe na choroby fizjologiczne W uprawach podatnych na zaburzenia związane z gospodarką wapniową – m.in. upraw sadowniczych i jagodowych, pomidorów, papryki czy ziemniaków powinno się uwzględnić zapobiegawcze stosowanie preparatów wapniowych, opierając się na historii pola, analizie glebowej, objawów i zaleceń dla gatunku.Jabłonie, czereśnie, truskawki, pomidory, papryka, ziemniaki i warzywa kapustne wymagają regularnych zabiegów – zapobiegawczo oraz interwencyjnie, zwłaszcza na stanowiskach, na których objawy niedoboru wystąpiły w poprzednim sezonie.
Program dolistnego nawożenia wapniem według faz rozwoju
Skuteczny program opiera się na serii zabiegów, w której nawóz dobiera się do etapu rozwoju plonu:
- Start programu – VitaFer EXTRA Ca. Pierwsze zabiegi od początku rozwoju owoców (BBCH 71, faza wzrostu zawiązków), a w warzywach od początku zawiązywania owoców, główek, bulw i korzeni. Wapń uzupełniony azotem, magnezem i mikroelementami korzystnie wpływa na kształt, budowę i jakość owoców, nasion i bulw. Dawka i cel zabiegu powinny uwzględniać skład nawozu oraz potrzeby uprawy.
- Wzrost owoców – VitaFer Ca Complex. Kolejne zabiegi w fazie rozwoju owoców (BBCH 71–79), prowadzone do 2–3 tygodni przed zbiorem. Wapń w 100% skompleksowany glukoheptonianem sodu jest przeznaczony również do stosowania fertygacyjnego w delikatnych uprawach (np. warzywa liściaste) , a jego formulacja ułatwia szybki transport składnika do owoców, główek i bulw.
- Nalewanie i dojrzewanie owoców – VitaFer Amino Ca Plus. Produkt zalecany w Zabiegach w fazie nalewania i dojrzewania owoców (BBCH 77–85). Dodatek aminokwasów roślinnych ułatwia przemieszczanie i przyswajanie trudno transportowanego wapnia, co wzmacnia skórkę i poprawia jędrność owoców.
Liczba zabiegów według grup upraw
| Grupa upraw | VitaFer EXTRA Ca | VitaFer Ca Complex | VitaFer Amino Ca Plus |
|---|---|---|---|
| Sady, jagodniki | 1–2 x od początku wzrostu zawiązków i owoców | 3–6 x od zawiązywania owoców | 3–6 x w okresie wzrostu zawiązków i owoców |
| Warzywa | 1–2 x od początku zawiązywania owoców, główek, bulw i korzeni | 2–3 x od fazy intensywnego wzrostu | 2–3 x od fazy intensywnego wzrostu |
| Uprawy polowe | 1x w fazie intensywnego wzrostu | 1-2 x w okresie zawiązywania kłosów, wzrostu nasion, łuszczyn lub korzeni spichrzowych | 1–2 x, w okresie zawiązywania kłosów, wzrostu nasion, łuszczyn lub korzeni spichrzowych |
Terminy dla konkretnych gatunków znajdziesz w planach nawożenia VitaFer.
Objawy niedoboru wapnia u roślin
| Uprawa | Objawy niedoboru wapnia |
|---|---|
| Jabłoń | gorzka plamistość podskórna – brunatne, lekko zagłębione plamki pod skórką (objawy mogą nasilać się w czasie przechowywania) |
| Pomidor, papryka | sucha zgnilizna wierzchołkowa – ciemne, zasychające plamy na wierzchołku owocu (najczęściej w fazie intensywnego wzrostu owoców) |
| Czereśnia, śliwa | pękanie owoców (najczęściej w okresie dojrzewania), w okresie intensywnych opadów poprzedzających dojrzewanie owoców |
| Truskawka | gąbczastość owoców |
| Zboża | pękanie młodych liści w połowie ich długości |
| Rzepak | młodsze liście jaśnieją od końcówek (od jasnozielonego do szarego), blaszka liściowa jest pomarszczona |
| Objawy ogólne | zahamowanie wzrostu szczytu pędu, skręcone i zdeformowane młode liście, zasychanie ich wierzchołków, śluzowacenie korzeni (pierwsze objawy na najmłodszych organach) |
Objawy wizualne mogą być niespecyficzne i nakładać się na siebie, dlatego przy wątpliwościach warto wesprzeć diagnozę analizą gleby lub tkanek roślinnych.
Nawozy wapniowe VitaFer – skład i dawki
| Nawóz | Forma | Składniki (% m/v) | Fertygacja |
|---|---|---|---|
| VitaFer EXTRA Ca | zawiesina | CaO 21,00; N 14,00; MgO 2,80; B 0,077; Cu 0,063; Fe 0,077; Mn 0,140; Mo 0,014; Zn 0,035 | 0,2% |
| VitaFer Ca Complex | roztwór | CaO 15,48 (całkowicie skompleksowany glukoheptonianem sodu) | 0,2–0,3% |
| VitaFer Amino Ca Plus | roztwór | CaO 20,25; N 3,38; C org. 25,29; Mn 0,34; Zn 0,27; aminokwasy roślinne | 0,3–0,3% |
Dawka dolistna wszystkich trzech nawozów wynosi 1,5–2 l/ha w uprawach polowych oraz 2–3 l/ha w sadach, jagodnikach i warzywach.
Pełną ofertę znajdziesz w kategorii nawozy wapniowe.
Najczęstsze błędy w dokarmianiu dolistnym wapniem
Zbyt późny start – rozpoczęcie zabiegów dopiero po pojawieniu się objawów na owocach, gdy części uszkodzeń nie da się już cofnąć.
Pojedynczy zabieg zamiast serii – jednorazowa aplikacja nie pokrywa zapotrzebowania przez cały okres wzrostu owoców.
Niedokładne pokrycie owoców – wapń w ograniczonym stopniu przemieszcza się z liści do owoców, dlatego ciecz robocza powinna trafiać bezpośrednio na zawiązki i rosnące owoce.
Przekraczanie dawek – zalecane dawki należy stosować zgodnie z kartą produktu.
FAQ – dolistne nawożenie wapniem
W jakich warunkach wykonywać oprysk wapniem?
Zabieg wykonuj w warunkach ograniczającyh szybkie wysychanie cieczy i ryzyko uszkodzenia roślin. Unikaj upału, silnego nasłonecznienia, wiatru i opadów. Temperaturę, porę dnia i odstęp między zabiegami dobierz do zaleceń producenta oraz warunków aplikacji. Szczegóły znajdziesz w poradniku Planowanie terminu zabiegu.
Po jakim czasie widać efekty dolistnego nawożenia wapniem?
Nie można wskazać jednego czasu widocznego efektu dla wszystkich gatunków i warunków uprawy. Pobranie składnika oraz reakcja roślin zależą od formulacji, pogody, stanu odżywienia i fazy rozwoju. Doświadczenia polowe VitaFer wskazują m.in. wapń z nawozu VitaFer Ca Complex jest wchłaniany w ciągu 48–72 godzin, a po zastosowaniu VitaFer EXTRA Ca i VitaFer Amino Ca Plus pierwsza reakcja roślin jest widoczna po 5–7 dniach od zabiegu.
Czy nawozy wapniowe można łączyć ze środkami ochrony roślin?
Kompatybilność zależy od konkretnych nawozów i środków ochrony roślin, jakości wody oraz warunków zabiegu.Nawozy VitaFer charakteryzują się szeroką kompatybilnością ze środkami ochrony roślin, ale nie znosi to ograniczeń – mieszalność preparatów VitaFer można sprawdzić w tabeli mieszalności. W przypadku pestycydów i innych nawozówaleca się każdorazowe sprawdzenie etykiety środka ochrony roślin i nawozu oraz wykonanie próby kompatybilności/ mieszalności (próby słoikowej).
Czy dolistne nawożenie wapniem zastępuje wapnowanie gleby?
Nie. Wapnowanie służy przede wszystkim regulacji odczynu gleby i uzupełnianiu puli wapnia odżywczego w glebie. Nawożenie dolistne ma inny cel i nie zastępuje wapnowania ani prawidłowego nawożenia doglebowego. Oba zabiegi wzajemnie się uzupełniają.
Doradztwo agronomiczne VitaFer
dobór nawozu wapniowego do uprawy, fazy rozwoju i warunków glebowych
ustalenie terminów zabiegów zgodnie ze skalą fenologiczną BBCH
ocena objawów niedoboru wapnia i interpretacja wyników analiz gleby oraz tkanek roślinnych
opracowanie programu nawożenia dolistnego na cały sezon
Skontaktuj się z doradcą VitaFer i zaplanuj dolistne nawożenie wapniem w swojej uprawie!
O firmie VitaFer
VitaFer to polski producent nawozów dolistnych, fertygacyjnych i nawozowych produktów mikrobiologicznych z siedzibą w Tarczynie, działający na rynku od 2016 roku i posiadający certyfikat ISO 9001:2015. Nawozy są dostępne w sklepie internetowym VitaFer oraz u wiodących dystrybutorów w Polsce.
